دسته‌بندی نشدهمقاله های روانشناسی

بررسی تاثیر شن بازی درمانی در کودکان بیش فعال۳-۶ سال منطقه ۱ استان تهران

 بررسی تاثیر شن بازی درمانی در کودکان بیش فعال۳-۶ سال منطقه ۱ استان تهران

*دکترافتخار حمیدی

بررسی تاثیر شن بازی درمانی در کودکان بیش فعال3-6 سال منطقه 1 استان تهران
بررسی تاثیر شن بازی درمانی در کودکان بیش فعال۳-۶ سال منطقه ۱ استان تهران

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر شن بازی درمانی در کودکان بیش فعال۳-۶  سال استان تهران بود. بدین منظور با استفاده از  پرسشنامه کانرز  و سینی شن غربالگری کودکان انجام گردید و ۳۰ کودک  (دختر ) بیش فعال ۳-۶سال  بطور تصادفی از بین کودکانی که بیش فعال تشخیص داده شدند  بعنوان گروه نمونه انتخاب شدند. وبه صورت آرایش تصادفی در دو گروه کنترل و ازمایش قرار گرفتند  گروه ازمایشی مورد درمان قرار گرفتند .  تجزیه تحلیل اطلاعات باروش آماری کوواریانس نشان داد تفاوت معنا داری بین نمرات بیش فعالی کودکان مورد درمان با شن درمانی و گروه کنترل که درمانی نداشتند وجود دارد. .نتایج تحقیق بیانگر آن است که شن بازی درمانی در درمان کودکان مبتلا به بیش فعالی توام با عدم توجه موثر است .p<0.05

واژه های کلیدی: بیش فعالی ، شن بازی درمانی  پرسشنامه کانرز.

 

*Eftekhar Hamidi Department of Psychology,

 

Abstract

This study was aimed to investigate the impact of sand play therapy on Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) children .3-6 years in Tehran.The Sample (30 girls ) was randomly selected from the kindergartner who showed ADHD) symptoms, 15 children were assigned to experimental group and the other 15 children to control group. Data was collected by conner’s Behavior Rating scale. and sand play tray .Experimental group participated in sand play therapy for 12 sections. Pre-test and post test of experimental and control group were analyzed byco-variance  that demonstrated there is a significant support of the effectiveness of sand play therapy on ADHD disorder. P<0.05

 

Keywords: sand play therapy Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD), conner’s Behavior Rating scale

 

 

 Ef.Hamidi@yahoo.co.uk افتخار حمیدی  نشانی نویسنده مسئول :

 

 

مقدمه

ما اکنون در زمانی زندگی می کنیم که تمام چیزها بسرعت درتغییرند و باورها، نظرات و عقاید مربوط به ماهیت کودکان از آن مستثنی نیستند، امروزه، مثل همیشه والدین تأثیر قابل توجهی در دنیای کودک اعمال می نمایند. (آزاد ۱۳۸۰).  فورنس و نیتزر   مطرح نمودند که اختلالات رفتاری بر جنبه های قابل مشاهده مشکلات کودکان متمرکز است و شامل گستره وسیعی از مشکلات دوران کودکی است .کودکان با این اختلالات در حداقل دو موقعیت متفاوت از ارایه پاسخ های رفتاری مناسب ناتوان هستند که یکی از این موقعیت ها مرتبط با دوران مهد کودک است .این اختلال احتمال ابتلا به سایر اختلالات روانی را در بزرگسالی افزایش داده و مشکلات اجتماعی نیز ایجاد می نماید بنابراین تشخیص زود هنگام و دقیق این اختلال و درمان آن به خصوص در سنین مهد کودک می تواند مفید واقع شود .  یکی از از مسائل مهم از نظر بالینی این است که به دلیل همپوشانی زیاد میان نشانه های اختلالات و عدم توجه به رفتارهای کودک در موقعیت ها و محیط های متفاوت است مثلا اختلال اضطراب ممکن است با بیش فعالی و تحریک پذیری تظاهر نماید .(سادوک و سادوک ، ۲۰۰۷).  یکی از رایج ترین اختلالات دوران کودکی، اختلال کمبود توجه بیش فعالی است که در اغلب موارد تا دوران بزرگسالی نیز ادامه پیدا می کند.کودکان مبتلا به این اختلال بدون اینکه فکر کنند، مدام به اطراف حرکت می‌کنند. آن ها ممکن است خواست ها و انتظارات اطرافیانشان را درک کنند ولی به دلیل اینکه قادر به توجه کافی نیستند و نمی توانند مدتی آرام بیشینند و تمرکز کنند، توانایی پیروی کردن از دستورهای آنان را ندارند (سلحشور ۱۳۸۴). از آنجاییکه بازی راهی است که بزرگسالان رایاری می دهد تا انتظارات و تصویرهای اجتماعی کودکان را درک و اصلاح کنند. بنابراین در بازی درمانی  کودکان تشویق می شوند که بعضی از امور را  اجرا کنند و درمانگر به آن واکنش نشان دهد یا درآن شرکت کند (پاول هنری ماسن [۱]و دیگران ۱۹۶۹) .بازی به کودک کمک می کند که خود را بشناسد و با کشف قابلیتهای ذهنی و فیزیکی و با به کارگیری قوه‌ی تخیل خود دنیای پیرامونش را شناسایی کند، افق دیدش را وسعت دهد و درذهن جهان پیرامونش را به مجموعه ای قابل اراده تبدیل نماید و درجریان قوی عواطف و احساساتی که از دنیای خارج به طرف او درحرکت است، اختیار هدایت ذهنش را به دست بگیرد. بازی وسیله ای است که کودک از طریق آن می تواند عواطف مثبت خود را بیان کرده و ازمیان احساسات منفی راهی بگشاید. دراین میان بازی درمانی، روشی است که به یاری کودکان پرمشکل می‌شتابد تا هنگامی که بتواند مسایل خود را به دست خویش از طریق بازیهایشان حل کنند. درعین حال نشان دهنده‌ی این واقعیت است که بازی برای کودکان همانند یک وسیله طبیعی است، با این هدف که بتواند خویشتن و هم چنین ویژگی های درونی خود را بشناسد و به آن عمل کند دراین نوع درمان به کودک فرصت داده می شود تا احساسات آزار دهنده و مشکلات درون خود را ازطریق بازی بروز دهد و آنها را به نمایش بگذارد، همانند آن گونه از درمانهایی که افراد بزرگسال ازطریق آن با سخن گفتن، مشکلات خودرا بیان می کنند.. بازی و بازی درمانی از زمره‌ی روشهایی است که نتایجی مفید وقابل توجهی را ارائه نموده و به شیوه ای مثبت به رفتارهای هیجانی و تکانشی تعادل می‌بخشد بازی باعث کاهش تنش های ناشی از فشارهای محیطی، ایجاد احساس راحتی و آرامش در فرد بازی کننده می شود از زمره‌ی بازیهای درمانی، شن بازی درمانی، تکنیکی است غیرکلامی که درآن کودک با ساختن دنیای خود در سینی شن به بیان تعارضات، تمایلات و هیجاناتش می پردازد و درجریان خلق صحنه توسط کودک، درمانگر نقش مشاهده گر صامت را بازی می کند، تعبیر و تفسیر انجام می پذیرد تا زمانیکه چندین سینی توسط کودک در مدت زمان معینی ساخته می شود (محمدی ۱۳۸۴) .

روش

جامعه آماری ، نمونه ، و روش اجرای پژوهش

جامعه تحقیق حاضر شامل کودکان بیش فعال ۳-۶ سال مهد کودک های استان تهران در سال ۹۰-۹۱میباشند. که به وسیله پرسشنامه کارنزو سینی شن مورد غربالگری قراگرفتند .

نمونه وروش نمونه گیری

نمونه‌ی این پژوهش شامل۳۰ کودک بیش فعال۳-۶ ساله بود که بوسیله‌ی پرسشنامه‌ی کارنرز از مهد کودک های استان تهران انتخاب شدند. دراین پژوهش سعی شد تا گروه کنترل و گروه آزمایش حداکثرمشابهت را از نظر جنس، سن، و هوش با یکدیگر داشته باشند. تا تحقیق از اعتبار بیشتری برخوردار باشد. درحقیقت دراین پژوهش سعی شده است متغیرهای مزاحم تا حدود زیادی کنترل شوند.

 ابزار پژوهش :

جهت انجام پژوهش حاضرو تشخیص کودکان بیش فعال از پرسشنامه کانرز (فرم مخصوص آموزگار) استفاده شده است وهمینطور از یک جعبه (سینی شن) به ابعاد ۷۰-۶۰ سانتی متر با عمق ۱۰ سانتی متر که دیوارها و کف این جعبه با رنگ آبی رنگ آمیزی شده و تا عمق ۵ سانتی متر با شن پر شده است . از طرفی از عروسکها و اسباب بازیهای کوچک نیز استفاده شده است که به شرح زیر می باشد.

  1. عروسکهای انسان (پدر، مادر، پسربچه، دختربچه و …)
  2. عروسکهای فانتزی (سوپرمن، بت من، …)
  3. عروسکهای سرباز و وسایل جنگی (تانک، هلی کوپتر، هواپیما و …)
  4. حیوانات اهلی (سگ، گربه ، پرنده و…)
  5. حیوانات وحشی (کرگردن، پلنگ، ببر…)
  6. وسایل نقلیه گوناگون (ماشین های مسابقه ای، اتوبوس، ماشین پلیس، موتور پلیس، کامیون، لودر و …)
  7. علایم راهنمایی و رانندگی (ایست، ورد ممنوع و …)
  8. خانه و حصارها و …

مقیاس درجه بندی معلم کانرز :

مقیاس درجه بندی معلم کانرز اولیه دارای ۳۹ عبارت بود درحالیکه نسخه تجدید نظر شده آن شامل فقط ۲۸ عبارت می باشد. همچنین یک پرسشنامه مختصر شده معلم کانرز (شاخص بیش فعالی) وجود دارد که حساس بودن به هر دو اختلال بیش فعالی و سلوک را نشان می دهد. این ویژگی ممکن است با ترکیب با این گروه ترکیب شده بیماران مبتلا به بیش فعالی وسلوک موجب سردرگمی شود. برپایه‌ی نسخه CTRS چندین مقیاس مشق شده است:

  1. مشکل سلوک
  2. بیش فعالی
  3. بی توجه منفعل
  4. هیجانی-تحریک پذیر
  5. مضطرب – منفعل
  6. غیراجتماعی

سه مقیاس اول به همراه نسخه تجدید نظر شده (۲۸) عبارتی CTRS وجود دارد.

CTRS بعنوان غربالگری برای مشکلات سلوک و بیش فعالی و ترس وسیله مفیداست. بهترین داده های هنجاری آن برای سنین ۴ تا ۱۲ سال فراهم است. (شریعت زاده ۱۳۸۴). درپژوهش حاضر از روش آزمایش باطرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل استفاده شد که متغیر مستقل، تکنیک شن بازی و متغیر وابسته میزان بیش فعالی و متغیر کنترل جنسیت می‌باشد. درابتدا جهت تشخیص کودکان بیش فعال، پرسشنامه کانرز دراختیار مربیان مهد کودک قرار داده شد و آنان پس از تکمیل آن، بعد از گذشت چند روز به محقق بازگرداندند. سپس بازی شن درمانی درگروه آزمایشی اجرا شد.

ابتدا در اتاق بازی یک میز وصندلی قرار داده شد که روی میز سینی شن و اسباب بازی ها در کنار سینی قرار داده شد، از آنجائیکه ۳۰ نفر از کودکان توسط پرسشنامه کانرز بعنوان بیش فعال انتخاب شده بودند ۱۵ نفر از آنان درگروه کنترل و ۱۵ نفر دیگر درگروه آزمایشی بمدت ۱۲ جلسه بصورت انفرادی (تک به تک) عمل شن بازی برروی آنان اجراشد. در بدو امر کودک وارد اتاق بازی شده و پس از آشنایی اولیه دانستن نام طرفین (آزمودنی و آزمونگر) درمورد سینی شن و اسباب بازیها توضیح داده شد. . به این صورت “اینجا یک سینی شن و تعدادی اسباب بازی می بینی، تو اینجا روی این صندلی که در مقابل میزی که سینی شن برروی آن قرار دارد می نشینی و درمدت نیم ساعت با این اسباب بازیها در داخل سینی هرطور که دوست داری بازی می کنی و درپایان نام بازی یا داستان آن را به من می گویی. همانطور که گفته شد عمل شن بازی برروی گروه آزمایشی در طی ۱۲  جلسه   به طول انجامید که پس از این مدت پرسشنامه کانرز مجدداً  در اختیار مربیان قرار داده شد و پس آزمون اجرا شد . در گروه کنترل نیز پس از زمان مقرر، به همین صورت پس آزمون اجرا شد.

مشاهدات بالینی :

بررسی تاثیر شن بازی درمانی در کودکان بیش فعال3-6 سال منطقه 1 استان تهران
بررسی تاثیر شن بازی درمانی در کودکان بیش فعال۳-۶ سال منطقه ۱ استان تهران

۱)چگونگی ساخته شدن سینی شن

کودک از ابتدای ساختن تصویر در سینی شن مورد مشاهده آزمونگر قرار داشت بطوریکه آزمودنی متوجه نشود که تحت نظر قرار دارد و یادداشتهایی درحین بازی وی برداشته می شود مواردی که دیده شد از قبیل اینکه چه اسباب بازی یا اسباب بازیهایی را ابتدا انتخاب می کرد، ازکجای سینی شن آغاز به ساختن تصویر می نمود، چه مدت به لمس و بازی با شن می پرداخت و چه افکار و عقایدی در ساختن سینی شن داشت. (بعضی از کودکان چندین بازی با چند نام مختلف را در سینی اجرا می کردند که تمام این موارد مورد مشاهده دقیق آزمونگر قرار داشت.

۲) محتوای سینی شن

پس از اتمام هر جلسه و یا در حین آن، آزمونگر به ثبت محتوای سینی شن می پرداخت و به این ترتیب، اسباب بازیهای که به شکل سمبلیک نمایانگر علایم بیش فعالی بودند و یا به گونه ای آنرا نمایش گذاشتند و نیز تعداد دفعاتی که آزمودنی از آنها در سینی شن استفاده می  کرد مورد دقت و بررسی آزمونگر قرار داشت.

۳) محتوای داستان سینی شن

همانطور که گفته شد کودک پس از اتمام بازی، نام آن یا داستانی  برای آن عنوان می کرد که محتوای موضوعی داستانها مورد نظر پژوهشگر قرار داشت.

۴) زمان ساختن تصویر در سینی شن

از آنجائیکه زمان درنظر گرفته شده در هر جلسه ۳۰ دقیقه بود چنانچه این زمان درحال اتمام بود وآزمودنی مشغول بازی، آزمونگر پیش از آن اعلام می نمود و چنانچه آزمودنی زودتر تصویرش را می ساخت زمان حذف شده توسط آزمونگر ثبت می شد..

یافته ها

بررسی تاثیر شن بازی درمانی در کودکان بیش فعال3-6 سال منطقه 1 استان تهران
بررسی تاثیر شن بازی درمانی در کودکان بیش فعال۳-۶ سال منطقه ۱ استان تهران

فرضیه پژوهش:

میزان بیش فعالی در کودکانی که برای درمان آنها از روش شن بازی درمانی استفاده شده است و کودکانی که از این روش استفاده نشده است، تفاوت معناداری وجود دارد.

جدول ۱

عوامل بین گروهی

                                          

 

۲

ارزش تعداد
گروه ۱ آزمایش ۱۵
کنترل ۱۵

 

با توجه به جدول ۱ : تعداد گروه کنترل ۱۵ نفر و تعداد گروه آزمایش ۱۵ نفر است

 

جدول ۲

آمار توصیفی

 

گروه میانگین انحراف استاندارد تعداد
آزمایش ۱۵۸٫۶۰ ۳٫۱۳۵ ۱۵
کنترل ۱۵۷٫۶۰ ۴٫۰۶۷ ۱۵
کل ۱۵۸٫۱۰ ۳٫۶۰۴ ۳۰

 

جدول ۲ : میانگین و انحراف معیار در گروه آزمایش و گروه کنترل  نشان می دهد وه متغیر وابسته: پس آزمون  است .

 

جدول۳

آزمون لوین جهت کنترل همسانی واریانس ها

 

F df1 df2 Sig.
۴٫۱۴۶ ۱ ۲۸ .۰۵۱

نتایج جدول ۳ نشان می دهد که واریانس متغیر وابسته بین گروه ها مساوی است.متغیر وابسته پس ازمون است

 

جدول۴

نتایج تحلیل واریانس اثر شن بازی درمانی  در کودکان بیش فعال

 

منابع مجموع مجذورات df محذور میانگین F Sig. مجذور اتا
مدل تصحیح شده ۱۸۶٫۳۵۸(a) ۳ ۶۲٫۱۱۹ ۸٫۴۸۵ .۰۰۰ .۴۹۵
گروه ۱۶۵٫۱۰۵ ۱ ۱۶۵٫۱۰۵ ۲۲٫۵۵۳ .۰۰۰ .۴۶۴
پیش آزمون ۱۰۷٫۷۰۰ ۱ ۱۰۷٫۷۰۰ ۱۴٫۷۱۱ .۰۰۱ .۳۶۱
گروه * پیش آزمون ۱۵۱٫۲۴۲ ۱ ۱۵۱٫۲۴۲ ۲۰٫۶۵۹ .۰۰۰ .۴۴۳
خطا ۱۹۰٫۳۴۲ ۲۶ ۷٫۳۲۱

a  R Squared = .495 (Adjusted R Squared = .436)

نتایج آزمون تحلیل کوواریانس پس از تعدیل اثر پیش ازمون نشان می دهد که شن بازی درمانی در درمان کودکان بیش فعال تاثیر مثبت دارد .sig.000

بحث

نتایج پژوهش  حاضر بیانگر ان است که بیش فعالی کودکان کروه ازمایشی نسبت به گروه کنترل کاهش یافته است . تحقیقات نشان می‌دهد که اختلال ADHD به عنوان یکی از اختلال‌های رایج دوران کودکی مطرح است و زندگی کودکان، خانواده‌ها و معلمان بیشماری را هر روز تحت تاثیر قرار می‌دهد (وودارد، ۲۰۰۶)، بنابراین تشخیص و مداخله زودهنگام می‌تواند کمک بسزایی جهت رفع این مشکلات بنماید.یکی از مداخلاتی که می‌تواند جهت بهبود مشکلات کودکان مبتلا به ADHD مورد استفاده قرار گیرد، بازی درمانی ازجمله تکنیک شن بازی درمانی است. از آنجاییکه شن بازی درمانی نیاز به توجه پایدار و انتخابی دارد باعث کاهش نقص توجه کودکان مبتلا می‌گردد. همچنین حدود فیزیکی جعبه شن عاملی در جهت افزایش دقت و تمرکز می‌باشد که نتایج حاصل از پژوهش حاضر موید این قضیه است.

در راستای پژوهش حاضر در پژوهشی شاتل کورب و ری (۲۰۰۹) به بررسی تاثیر بازی درمانی کودک محور بر روی دو کودک مقطع ابتدایی مبتلا به اختلال ADHD به مدت۱۲ جلسه پرداختند که نتایج به دست آمده حاکی از کاهش نشانگان نقص توجه و بیش‌فعالی پس از پایان جلسات درمانی بوده است.

در تحقیقی دیگر ری، شاتل کورب و سای (۲۰۰۷) اثر بخشی بازی درمانی را بر روی ۶۰ کودک مبتلا به اختلال ADHD در ۱۶ جلسه مورد برسی قرار دادند. نتایج به دست آمده کاهش اضطراب و فشار‌های عاطفی را نشان داد. همچنین بازی درمانی اثر مثبتی بر روی کاهش مشکلات رفتاری و افزایش خود‌کارآمدی کودکان مبتلا داشته است.

بررسی تاثیر شن بازی درمانی در کودکان بیش فعال3-6 سال منطقه 1 استان تهران
بررسی تاثیر شن بازی درمانی در کودکان بیش فعال۳-۶ سال منطقه ۱ استان تهران
  • نتایج حاصل از پژوهش‌های ذکر شده همگی همسو با پژوهش حاضر می‌باشد. بنابر این می‌توان نتیجه گرفت که بازی درمانی از جمله تکنیک شن بازی درمانی می‌تواند در کاهش مشکلات کودکان مبتلا به اختلال ADHD موثر واقع شود. در پایان اینکه پژوهش حاضر محدودیت‌هایی از جمله تعداد کم گروه نمونه، و نمونه حاضر دختران ، عدم همکاری بعضی از مهد کودکها .عدم همکاری و برقراری رابطه بعضی از کودکان بیش فعال.کمبود بودجه کافی برای پژوهش در سطح گسترده تر.که جهت رفع محدودیت‌ها پیش‌نهاد می‌گردد تکنیک حاضر با گروه نمونه بیشتر و گستره سنی بزرگتری اجرا شود. همچنین پژوهشگران دیگر می‌توانند به بررسی تاثیر تکنیک شن بازی درمانی بر کاهش اضطراب، رفتار‌های تکانشی، پرخاشگری و افزایش عزت نفس کودکان مبتلا به اختلال ADHD بپردازند . تکنیک شن بازی درمانی برروی کودکان پسر ودختر انجام شود.. بعلت عدم آگاهی مربیان و کادر مدارس از تکنیک شن بازی درمانی توصیه می‌شود درتمام مناطق ۲۰ گانه‌ی آموزش و پرورش این تکنیک بعنوان بخشی از برنامه های آموزشی جهت بالا بردن سطح آگاهی مربیان استفاده می شود.. ایجاد اجرای این تکنیک درکلیه‌ی مناطق آموزش و پرورش بعنوان یک ابزار درمانی کودکان مشکل دار. همانطور که گفته شد پژوهش حاضر بصورت انفرادی انجام شده توصیه می شود استفاده از تکنیک شن بازی درمانی بصورت گروهی انجام شود.. درکلیه‌ی مهدکودکها، مراکز پیش دبستانی و همینطور مراکز مشاوره می‌توان از از روش شن بازی درمانی درسطح تشخیصی ونیز درمانی سود جست. ازآنجائیکه رفتار مبتلایان به ADHD برعملکرد آنان درخانواده، مدرسه و اجتماع اثرسوء می گذارد و واکنش منفی اطرافیان را برمی انگیزد، آموزش والدین و آموزگاران ضروری به نظر می رسد

لزوم آموزش والدین و آموزگاران :

آموزش والدین و آموزگاران بخش مهمی از درمان را تشکیل می دهد و معمولاً شامل دو قسمت می باشد:

بررسی تاثیر شن بازی درمانی در کودکان بیش فعال3-6 سال منطقه 1 استان تهران
بررسی تاثیر شن بازی درمانی در کودکان بیش فعال۳-۶ سال منطقه ۱ استان تهران
  1. آموزش برای شناخت بیماری
  2. . آموزش روش های رفتاری .
  • والدین باید این بیماری را به عنوان یک نقص رشدی تکاملی مغز (که احتمالاً توارثی نیز می باشد) بشناسند. نباید مبتلایان را کودکانی تنبل، نافرمان و شرور، که اگر بخواهند می توانند رفتاری طبیعی داشته باشند، تلقی نمایند. باید به آنها آموخت که علی رغم برخی ناتوانی ها، کودکان آنها در بعضی جنبه ها بسیار توانا هستند وموفقیت های هرچند کوچک آنها ارزشمند است. با توجه به این نکات می توان اعتماد به نفس، مسئولیت پذیری و مهارت های اجتماعی را درآنها تقویت نمود). دوره هایی وجود دارد که علایم خفیف تر یا شدیدتر ظاهر می شود. شدت گرفتن علائم لزوماً دلیل کوتاهی والدین و مربیان درانجام وظایف یا بی تأثیر بودن درمان نیست. مدیریت رفتارهای کودکان ADHD به زمان، پشتکار، کوشش و هماهنگی ویژه نیاز دارد و مربیان و والدین این کودکان به لحاظ مسئولیت سنگینی که برعهده دارند، قابل احترام و ارزش می باشند . . درپژوهش حاضر روش شن بازی، برای درمان  رفتارهای بیش فعالانه  دختران در چند مهد کودک  استان تهران برای ۱۲ جلسه‌ی ۳۰ دقیقه ای، پیش بینی شد که پس از اتمام جلسه های درمانی رفتارهای بیش فعالانه آنان درمان یابد. تجزیه وتحلیل داده ها نشان میدهد که بین تفاضل نمره های پیش آزمون-پس آزمون گروههای کنترل و آزمایش تفاوت معنادار وجود دارد و درنتیجه فرضیه‌ی پژوهش تأیید می شود. بعبارتی دیگر رفتارهای بیش فعالانه آزمودنیها از نظر آماری کاهش یافته است..
  • بررسی تاثیر شن بازی درمانی در کودکان بیش فعال3-6 سال منطقه 1 استان تهران
    بررسی تاثیر شن بازی درمانی در کودکان بیش فعال۳-۶ سال منطقه ۱ استان تهران

منابع 

آزاد، حسین . ۱۳۸۰٫ روانشناسی مرضی کودک براساس طبقه بندی DSMIV . تهران : انتشارات پاژنگ.

احمدوند، محمدعلی ۱۳۸۳  روانشناسی بازی چاپ اول تهران : انتشارات دانشگاه پیام نور

ایمان زاده، حمیرا . ۱۳۸۸مقایسه ویژگی های شخصیتی مادران پسران بیش فعال و مادران پسران عادی مقطع ابتدائی.پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه علامه طباطبایی  تهران

خدایاری فرد، محمد.۱۳۸۱٫ مسایل دوران کودکی و نوجوانی .چاپ اول . تهران : انتشارات یسطرون

دلاور، علی.۱۳۸۸٫ روش تحقیق در روان شناسی و علوم تربیتی .چاپ یازدهم . تهران : نشر ویرایش.

ریاحی، غلامحسین .۱۳۸۸٫ رمز و راز دنیای کودک . تهران : نشر اشراقیه

سلحشور، ماندانا. ۱۳۸۴٫ تربیت.تهران :  ماهنامه‌ی ۱۳۸۴ تهران .

.شریعت زاده، مراد.۱۳۸۸٫ هنجاریابی و بررسی اعتبار و پایایی پرسشنامه علایم مرضی کودک.تهران : پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه علامه طباطبائی

.صالح خو، ندا. ۱۳۸۴٫ بررسی و مقایسه نقاشی کودکان بیش فعال و عادی ۷-۵ سال شهر تهران.تهران :پایان نامه کارشناسی .دانشگاه پیام نور ورامین

.کارسن، پل- با بچه های شیطان وبی قرار چه کار کنیم؟ –ترجمه هنگامه شهریاری –نشر مینا-چاپ دوم ۱۳۷۱ تهران

.کاظمی،سید نورالدین .۱۳۸۴٫ تربیت. تهران : ماهنامه ‌ی پرورش وزارت آموزش و پرورش آبان ماه

.کاپلان، سادوک و گرب.۲۰۰۳٫ خلاصه روانپزشکی-ترجمه نصرت الله پورافکاری چاپ دوم . تهران : شهراب ، آینده سازان

. لندرث، گاری.ل. بازی درمانی. ترجمه خدیجه آرین . چاپ ششم . تهران : انتشارات اطلاعات

نجاتی، حسین. ۱۳۸۰روانشناسی کودک .چاپ پنجم . تهران :  انتشارات بیکران

.ویکس ، ریتا، نلسون، الن سی، ایزرائل .۱۹۹۲ اختلالهای رفتاری کودکان .ترجمه‌ی محمد تقی منشی طوسی. ۱۳۷۱ . چاپ سوم . تهران : انتشارات آستان قدس رضوی

هندی، پاول- جروم کیگان، آلتا کارون هوستون، جان جین وی کانجر .رشد و شخصیت کودک . ترجمه مهشید یاسایی .چاپ چهاردهم . تهران : نشر مرکز

 

References

 

آخنباخ، توماس و رسکورلا، لسی. (  ۱۳۸۴ ). راهنمای فرمهای سن مدرسه نظام سنجش مبتنی بر تجربه آخنباخ. مترجم:‌ مینایی، اصغر. تهران: انتشارات پژوهشکده کودکان استثنایی.

ذوالمجد، آنیا. (۱۳۸۱). بررسی تأثیر شن بازی درمانی بر روی پسران پرخاشگر ۸ تا ۱۲ ساله دبستانهای شهر تهران. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه علامه طباطبایی.

– علیزاده،حمید.(۱۳۸۳). اختلال نارسایی توجه– فزون جنبشی.تهران:انتشارات رشد.

Blin n, E. L. (1999). Efficacy of play therapy on problem behaviors of a child   with attention-

         deficit hyperactivity disorder. Unpublished doctoral dissertation,  California School of

Professional Psychology, Fresno.

Boik, B. & Goodwin, E. (2000). SandPlay therapy: A step by step manual for

         psychotherapists of diverse orientations. Newyork: Norton.

Bradway,K.(2006).What is SandPlay.Journal of Sandplay Therapy,15(2),P.7.

Pearson, M. & Wilson, H. (2001). SandPlay and Symbol Work: Emotional healing With

         Children adolescents and adults. Melbourne: Australian Councit for Educational Research.

Pearson, M. (2003). Guidance officer and counsellor perspectives on using   expressive

therapies to help students. Australian Journal of Guidance and Counselling, 13, 204-

        ۲۲۳٫

Ray, D., Schottelkorb,A., &Tsai,M.(2007). Play therapy with children exhibiting symptoms

Of attention deficit hyperactivity disorder. International Journal of play Therapy,16,95-

  1.      .                             

Schottelkorb,A.&Ray,D.(2009). ADHD symptom reduction in elementary students: a single-

case effectiveness design. Journal of Professional School Counseling, v13 n1 p11-22.

Woodard, R. (2006).The diagnosis and medical treatment of ADHD in children and

         adolescents in primary care: A practical guide. Pediatricpediatric /pe·di·at·ric/ (pe?de-at´rik) pertaining to the health of children.

شن بازی درمانی,شن بازی درمانی چیست,مقاله شن بازی درمانی,

[۱] -pawel Henri Masen

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *